به گزارش خبرنگار مهر، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در جلسه علنی امروز سه‌شنبه ۱۲ آبان مجلس شورای اسلامی و در جریان بررسی گزارش کمیسیون عمران درباره ارزیابی عملکرد گذرگاه‌های مرزی و ترانزیت زمینی با محوریت تسهیل تردد ناوگان حمل‌ونقل بار، با گرامیداشت ۱۳ آبان، روز ملی مبارزه با استکبار جهانی و یاد شهدای دانش‌آموز، اظهار کرد: با توجه به اتفاقات رخ‌داده در بنادر جنوبی و محاصره‌ای که محدودیت‌هایی را در مسیرهای تجارت خارجی کشور ایجاد کرد، برنامه‌ریزی‌های لازم برای تغییر مسیرهای تجاری انجام شد تا با وجود مشکلات موجود، جریان انتقال کالا متوقف نشود.
وی با قدردانی از پیگیری‌های رئیس و اعضای کمیسیون عمران مجلس افزود: با همکاری میدانی و بازدیدهای مستمر اعضای کمیسیون عمران، کارشناسان و مدیران وزارت راه و شهرسازی، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه، نهادهای نظارتی و امنیتی و همچنین مشارکت بخش خصوصی، وضعیت پایانه‌های مهم مرزی از جمله بازرگان، دوغارون، ریندان، باشماق، سرخس، نوردوز، رازی، تمرچین و بنادر شمالی به‌طور مستمر بررسی و رصد شد.
تشکیل ستاد گذر برای رفع موانع پایانه‌های مرزی
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه مشکلات پایانه‌های مرزی محدود به سال جاری و سال‌های اخیر نیست، بیان کرد: با توجه به سابقه این چالش‌ها، در بند «الف» ماده ۵۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت، تشکیل ستاد گذر با رویکردی آینده‌نگرانه و با هدف رسیدگی به مسائل و مشکلات مرزی پیش‌بینی شده است.
صادق، نبود مدیریت یکپارچه را یکی از مهم‌ترین موانع موجود در پایانه‌های مرزی دانست و گفت: این مسئله در چارچوب تشکیل ستاد گذر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین اصلاح فرآیندها، توسعه و ارتقای زیرساخت‌ها و تقویت دیپلماسی حمل‌ونقل به‌عنوان سه محور اصلی برای بهبود شرایط مرزی در دستور کار قرار دارد.
رشد ۷۶ درصدی واردات از مرزهای دریایی شمال
وی در تشریح وضعیت تجارت خارجی کشور طی شش‌ماهه نخست سال اظهار کرد: با وجود محدودیت‌های ایجادشده در بنادر جنوبی و با توجه به اینکه بیش از ۸۵ درصد ورود و خروج کالا از طریق این بنادر انجام می‌شد، میزان واردات از مرزهای دریایی شمال کشور در نیمه نخست سال ۷۶ درصد افزایش یافت.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در همین مدت، واردات از مرزهای جاده‌ای نیز با رشد ۴۱ درصدی همراه بود و مبادی ریلی کشور هم افزایش قابل توجهی در واردات ثبت کردند.
به گفته وی، در بخش صادرات نیز میزان صادرات از بنادر شمالی ۱۰ درصد، از مرزهای جاده‌ای ۹ درصد و از مسیر خطوط ریلی ۵۳ درصد افزایش داشته است.
صادق با تأکید بر اینکه هنوز ظرفیت بنادر جنوبی به‌طور کامل از طریق سایر مبادی جایگزین نشده است، تصریح کرد: با توجه به سهم بیش از ۸۵ درصدی بنادر جنوبی در ورود و خروج کالا، تحقق جایگزینی کامل به زمان بیشتر و توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز وابسته است؛ با این حال، آمارهای ثبت‌شده نشان می‌دهد کشور از ظرفیت لازم برای تغییر مسیرهای تجاری و حفظ جریان تأمین و انتقال کالا برخوردار است.
محدودیت پذیرش کامیون‌های ایرانی در کشورهای همسایه
وزیر راه و شهرسازی در ادامه به تشریح مهم‌ترین مشکلات شناسایی‌شده در پایانه‌های مرزی پرداخت و گفت: بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد بخشی از مشکلات موجود به محدودیت‌های اعمال‌شده در سوی دیگر مرزها مربوط است.
وی افزود: گمرک جمهوری اسلامی ایران پس از سال‌ها فعالیت در بسیاری از پایانه‌های مرزی، اکنون خدمات خود را به‌صورت شبانه‌روزی ارائه می‌دهد، اما در طرف مقابل با محدودیت‌هایی برای پذیرش ناوگان حمل‌ونقل ایرانی مواجه هستیم.
صادق با بیان اینکه پذیرش کامیون‌ها در مرزهای شمالی، غربی و جنوبی با محدودیت‌هایی همراه است، اظهار کرد: با وجود فعالیت حداکثری پایانه‌های جاده‌ای و ریلی کشور، محدودیت‌های طرف مقابل موجب ایجاد صف‌های طولانی در مرزها شده است.
وی همچنین از پیگیری مستمر وزارت امور خارجه برای رفع این موانع خبر داد و گفت: بخش عمده صف‌های ایجادشده در مرزها ناشی از محدودیت در پذیرش کامیون‌ها و سهمیه‌بندی اعمال‌شده از سوی کشورهای مقابل است.
برگزاری پنج جلسه ستاد گذر و ۱۰ نشست برای روان‌سازی مرزها
وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود، مشکلات داخلی پایانه‌ها، تداخل فرآیندهای اجرایی و ناهماهنگی در ساختار مدیریت و حکمرانی مرزی را از دیگر چالش‌های مهم این حوزه برشمرد.
وی خاطرنشان کرد: برای ساماندهی وضعیت پایانه‌های مرزی و رفع موانع موجود، جلسات ستاد گذر به‌صورت مستمر برگزار شده است؛ به‌طوری‌که تاکنون پنج جلسه این ستاد با حضور محمدرضا عارف و همچنین ۱۰ جلسه کمیته روان‌سازی مرزها تشکیل شده است.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته برای کاهش زمان توقف ناوگان حمل‌ونقل در مرزها، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مصوبات اتخاذشده در مهرماه، تصویب و ابلاغ مصوبه مربوط به تسهیل فرآیندهای گمرکی بود. این پیشنهاد از سوی گمرک و وزارت امور اقتصادی و دارایی در ستاد گذر مطرح شد و پس از انجام بررسی‌های کارشناسی، به تصویب رسید.
وی ادامه داد: با وجود گذشت مدت کوتاهی از ابلاغ این مصوبه، آثار مثبت آن در کاهش معطلی و توقف ناوگان در مرزها نمایان شده است. همچنین جزئیات و ابعاد اجرایی این مصوبه از سوی مسئولان گمرک تشریح خواهد شد.
صادق با اشاره به مصوبات جلسه هفته گذشته ستاد گذر، از تصویب ایجاد داشبورد مدیریتی برای پایانه‌ها، بازارچه‌ها و مناطق آزاد به‌عنوان یکی دیگر از اقدامات مهم این ستاد خبر داد و گفت: هدف از اجرای این طرح، ثبت و تجمیع اطلاعات مربوط به تردد و عبور و مرور در یک بستر یکپارچه است تا زمینه لازم برای مدیریت و حکمرانی مبتنی بر داده فراهم شود. در همین راستا، مجوز موردنیاز برای اجرای این طرح از سوی ستاد گذر دریافت شده است.
وی در ادامه به تصویب طرح نوبت‌دهی کامیون‌داران اشاره کرد و ضمن قدردانی از تلاش رانندگان ناوگان حمل‌ونقل داخلی و ترانزیتی، اظهار داشت: به‌منظور جلوگیری از توقف و انتظار طولانی کامیون‌ها در داخل پایانه‌ها و پشت مرزها، مقرر شده است با بهره‌گیری از پیامک و اجرای سازوکار نوبت‌دهی، زمان حرکت و مراجعه ناوگان به پایانه‌های مرزی مدیریت و ساماندهی شود.
به گفته وزیر راه و شهرسازی، با اجرای این سازوکار، کامیون‌داران می‌توانند به‌جای حضور و انتظار طولانی‌مدت در مرز، در زمان مشخص‌شده برای انجام فرآیندهای عبور و خروج مراجعه کنند.
